Hearts of Iron IV Discord’unda Atatürk Krizi

Paradox Interactive'in popüler strateji oyunu Hearts of Iron IV için kullanılan resmi Discord sunucusunda, Mustafa Kemal Atatürk'ün profil fotoğrafı olarak kullanılması nedeniyle başlayan bir moderasyon tartışması gündeme geldi.

Olayın, bir Türk oyuncunun profil fotoğrafında Atatürk'ün gerçek bir fotoğrafını kullanması sonrasında yaşandığı bildirildi. Oyuncunun Discord'daki yaptırıma itiraz etmesinin ardından moderatör “chakerathe”, Atatürk fotoğrafının kaldırılması halinde yasağın kaldırılabileceğini belirtti. Moderatörün paylaşılan yazışmalarında Atatürk'ün sunucu kuralları kapsamında “tartışmalı” bir tarihî figür olarak değerlendirildiği ve gerçek kişilerin fotoğraflarının profil resmi olarak kullanımına ilişkin kurala atıf yapıldığı görülüyor.

Moderatör gerekçesinde 1915 olaylarına da değindi

Tartışmayı büyüten asıl bölüm ise moderatörün Atatürk'ün neden “tartışmalı” kabul edildiğini açıklarken İttihat ve Terakki Cemiyeti ve 1915 olaylarına değinmesi oldu.

Euronews'in aktardığı ve sosyal medyada yayılan ekran görüntülerine göre moderatör, Atatürk'ün İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olduğunu, 1915 olaylarına destek verip vermediği veya olaylara dahil olup olmadığının tartışmalı olduğunu ileri sürdü. Aynı yazışmada bu tartışmaların önüne geçmek amacıyla oyun içindeki Atatürk portresinin kullanılmasına izin verildiği, gerçek hayattaki başka bir Atatürk fotoğrafının ise kabul edilmediği ifade edildi.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Bu ifadeler bir moderatörün yazışmalarındaki gerekçeler olarak kamuoyuna yansıdı. Paradox Interactive'in sonradan yayımladığı resmi açıklama ise Atatürk hakkında aynı tarihsel değerlendirmeyi tekrarlamadı veya şirket adına böyle bir hüküm kurmadı.

Atatürk'ün İttihat ve Terakki ile ilişkisi neydi?

Tartışmanın tarihsel boyutu da kısa sürede gündeme geldi. Atatürk'ün İttihat ve Terakki ile hiçbir ilişkisi olmadığı şeklindeki bazı sosyal medya yorumlarının aksine, akademik kaynaklarda Mustafa Kemal'in 1907'de İttihat ve Terakki'ye katıldığı ve örgütün 1909'daki kongresine katıldığı belirtiliyor.

Bununla birlikte aynı çalışmalar, Mustafa Kemal'in örgütün merkezi kadrosuyla ciddi fikir ayrılıkları yaşadığını ve özellikle ordunun siyasetin dışında kalması gerektiğini savunduğunu ortaya koyuyor. Atatürk Araştırma Merkezi tarafından yayımlanan çalışmalarda, 1909 kongresinde ordunun siyasetten ayrılması gerektiğine ilişkin görüşlerinin öne çıktığı aktarılıyor.

1915 yılına gelindiğinde ise Mustafa Kemal Atatürk Çanakkale Cephesi'nde görev yapıyordu. Atatürk Araştırma Merkezi kaynaklarına göre 1915'te 19. Tümen Komutanı olarak Çanakkale'ye atanmış ve Arıburnu ile Anafartalar'daki muharebelerde görev almıştı.

Dolayısıyla İttihat ve Terakki ile geçmişteki siyasi ilişkisi ayrı bir tarihsel konu, 1915'teki somut askerî görevi ve bireysel sorumluluğu ise ayrı bir konudur. Bir siyasi örgütle geçmişteki üyelik veya ilişki tek başına daha sonraki bir olayda kişisel sorumluluk bulunduğunu kanıtlamaz.

Paradox'tan resmi açıklama geldi

Tepkilerin büyümesinin ardından Hearts of Iron IV Oyun Direktörü Batya, 24 Eylül'de resmi Discord üzerinden açıklama yaptı.

Batya açıklamasında Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve Türk milleti açısından taşıdığı önemin farkında olduklarını belirterek, oyunlarının ve moderasyonlarının herhangi bir tarihî figür hakkında yorum veya hüküm vermek amacı taşımadığını söyledi.

Açıklamanın devamında Discord kurallarından birinin gerçek kişilerin profil fotoğrafı olarak kullanılmasına ilişkin olduğunu belirten Batya, son günlerde yaşanan tartışmaların bu kuralın eşit ve adil biçimde uygulanıp uygulanmadığı konusunda ciddi sorunlar ortaya çıkardığını ifade etti.

Paradox'un oyun direktörü ayrıca kuralın tutarlı şekilde uygulanmadığının ortaya çıktığını ve hem kuralın hem de bu süreçte alınan kararlar ile yasakların yeniden inceleneceğini açıkladı. Şirketin yeni Discord kuralları ve sonraki adımlarla ilgili ayrıca güncelleme paylaşacağı belirtildi.

Tartışma Steam'e de taşındı

Olayın ardından Hearts of Iron IV ve diğer Paradox oyunlarının Steam sayfalarında çok sayıda yeni olumsuz inceleme paylaşılmaya başladı. 24 Eylül tarihli yeni incelemelerin önemli bir bölümünde doğrudan Atatürk profil fotoğrafı nedeniyle yaşanan Discord olayı konu edildi. Bu durum, tartışmanın yalnızca Discord içerisinde kalmadığını gösterdi.

Ancak yaşananların ardından Paradox'un resmi açıklaması, tartışmayı doğrudan tarihsel bir hüküm üzerinden değil, Discord moderasyon kurallarının uygulanışı ve tutarlılığı üzerinden ele aldı. Ayrıca Steam yorumları sıfırladığı iddiası da kullanıcılar tarafından belirtildi;



Sonuç

Hearts of Iron IV topluluğunda başlayan tartışma, başlangıçta bir profil fotoğrafı ve Discord moderasyonu meselesiyken, moderatörün Atatürk'ün “tartışmalı” olduğu yönündeki gerekçesi ve 1915 olaylarına yaptığı atıflar nedeniyle tarihsel bir tartışmaya dönüştü.

Paradox Interactive ise son açıklamasında söz konusu moderasyon kuralının tutarlı uygulanmadığını kabul ederek inceleme ve değişiklik sözü verdi. Bundan sonraki süreçte şirketin Discord kurallarında yapacağı değişiklikler ve yaşanan yaptırımlara ilişkin alacağı kararlar, tartışmanın nasıl sonuçlanacağını belirleyecek.


Ayrıca x.com'un önemli isimlerinden Europa Universalis 4 ve 5 oynadığı bilinen Prof.  Dr. Emrah Safa Gürkan bu olaya tepkisiz kalmayarak paylaşım yaptı;